Neurowetenschappen: Hersenen en Gedrag.

Gezien mijn vroegere vak, verpleegkundige in een algemeen psychiatrisch ziekenhuis, ben ik erg geïnteresseerd in de interactie tussen hersenen en gedrag. Deze interesse is nog versterkt door het feit dat mijn zoon enige jaren geleden een hersenbloeding heeft gehad met de nodige gevolgen. Op het internet is veel info over neurowetenschappen te vinden. Hieronder volgen enkele sites die ik tot nu toe gevonden heb.
Een algemeen startpunt op dit gebied is neuroguide.com. Veel links vind je ook op tjaco.eigenstart.nl, waar ook mijn homepage wordt genoemd. En voor de geïnteresseerden in neurochemie, kijk eens op neurochemie.eigenstart.nl en brein.eigenstart.nl.
Een enorme lijst met links vind je op de World-Wide Web Virtual Library: Neuroscience . Deze maakt mijn homepage dus min of meer overbodig!
Kom je op deze pagina een (nederlandse) term tegen die je niet kent, dan vind je mogelijk de betekenis op de trefwoordenlijst van Dementie.be

Bovengenoemde sites zijn een uitstekend uitgangspunt voor een avondje "neurosurfen". Maar begin eerst eens met wat feiten: Brain Facts and Figures. Veel gegevens ook op de site van het Department of Anatomy van de Universiteit van Wisconsin Medical School. Op zoek naar mooie plaatjes: kijk dan eens bij The Human Brain: Dissections of the Real Brain, Internet Atlas of Pathology of de site van Photovault. Dit is slechts een heel klein opgelicht tipje van de sluier. Ga zelf maar eens kijken. Voor de doktoren onder ons is de Medscape Neurology & Neurosurgery van belang! Neurowetenschappen is echter niet alleen voor doktoren, ook verpleegkundigen vind je informatie op het Net. Voorbeelden hiervan zijn: American Association of Neuroscience Nurses en Neuroscience Nursing Consultants (met o.a. een Stroke Risk Screeningsformulier).

Andere sites zijn:

Algemeen.

Scientific American. Heeft altijd wel iets te melden over hersenen en zenuwstelsel.
Zo ook ScienCentralNews (making sense of science!) met veel wetenschappelijke wetenswaardigheden over de hersenen. Kies Life Sciences en dan Brains.
Ook interessant is The Harvard Brain, een tijdschrift over geest, hersenen en gedrag. Zo te zien zetten ze de artikelen ook online! Dat ze in Harvard niet stil zitten blijkt wel uit het feit dat er nog een electronisch tijdschrift bestaat, nl. On The Brain, The Harvard Mahoney Neuroscience Institute Letter.
De homepage van Olav Wagenaar bevat o.a. informatie over neuropsychologie. Ook vind je hier links naar andere sites.
Op de Nature Neuroscience Home Page vind je enkele gespecialiseerde artikelen over de neurowetenschappen. Geen voer voor leken zo te zien. Wel inclusief filmpjes.
De LONI homepage is een fraaie multimedia site betreffende neurowetenschappen. Je vind er diverse mooie animaties (quicktime) en afbeeldingen.
Neuroscience for kids bevat erg veel informatie over het zenuwstelsel, plaatjes, geluiden etc. Ook experimenten en spelletjes. Hoewel gericht op kinderen is deze site voor volwassenen ook interessant. Aanrader! Je kan je ook abonneren op hun boeiende nieuwsbrief.
Interessant is de relatie tussen bewustzijn en neurowetenschappen. Francis Krick en Christof Koch schreven er een artikel over. Je vind het hier. Binnenkort begin ik een aparte pagina over de relatie hersenen en geest.
Op Dr. Austins Behavioral Neuroscience Page vind je interviews met neurowetenschappers (Real audio) Dr. Austin draagt een witte jas, dus dat zit wel goed.
Veel informatie vind je op de Neuroscience Tutorial. Het is "An illustrated guide to the essential basics of clinical neuroscience created in conjunction with the first-year course for medical students". Ziet er mooi uit. Er is ook een Neuroanatomy Tutorial!
Voor de filosofisch geïnteresseerden onder ons: Brains is a forum for discussing the philosophy of: mind, neuroscience, psychology, and cognitive science.

Hersenen:

Veel informatie vind je op The Anatomical Basis of the Mind van Ben Best. Het is een electronisch boek dat uit 10 hoofdstukken bestaat. Verder vind je algemene informatie over de hersenen op A Brief Tour of the Brain. Of begin eens met Brain Basics: Know your Brain.
The Whole Brain Atlas: zeer veel plaatjes van de hersenen, op allerlei niveau's doorgesneden.
Nog een atlas: Digital Anatomist: Interactive Brain Atlas. Ook het Human Brain Project levert plaatjes, filmpjes en zelfs software.
Een aanrader is ook de neuroanatomie site van Sylvius!
Mooie plaatjes én animaties met veel informatie vind je op Brainconnection. Nog mooier misschien is een 3D-reis door de hersenen op de site The Secret Life of the Brain.
Wil je informatie over synapsen en zenuwcellen, neem dan eens een kijkje op Synaps Web! Wil je eens prikken in de hersenen en zien wat er dan gebeurt ga dan naar Probe the Brain.
Op Jane's Brain Page vind je informatie over de chemische huishouding in de hersenen. De site rammelt wel een beetje (dode links).
Ook op BrainWeb vind je weer plaatjes van hersenen (met en zonder MS).
Op Traumatic Brain Injury, Brain Map and Function vind je een beschrijving van allerlei delen van de hersenen.
Informatie over anatomie, maar ook over pathologie vind je op Neuroanatomy & Neuropathology on the Internet. Het omschrijft zichzelf als: A searchable Directory compiled for Medical Students, Residents, and other Health Professionals.
Ook een blik in de hersenen geeft Human brain anatomy: Midsagittal srtuctures study module.
Op zoek naar een goede "hersenatlas", je vind hem op Atlases of the Brain.
Nog meer plaatjes vind je op Neuroanatomy Lab Resource Appendices.
Kijk ook eens op de Comparative Mammalian Brain Collections. Deze website "provides browsers with images and information from one of the world's largest collection of well-preserved, sectioned and stained brains. Viewers can see and download photographs of brains of over 100 different species of mammals (including humans) representing 17 mammalian orders".
Een leerprogramma over de hersenen vind je op de Brain Model Tutorial. Daarnaast vond ik een aantal "Course Modules" over hersenen en zenuwen .
Op de website How Stuff Works wordt ook de werking van de hersenen beschreven. Met name geschikt voor niet-wetenschappers.
Op de website van de Society of Neuroscience vind je o.a. de Brain Briefings, korte informatie voor leken over allerlei zaken die betrekking hebben op de hersenen.
Beknopte informatie over het zenuwstelsel vind je hier.
Meer filosofisch geïnteresseerden moeten beslist een kijkje gaan nemen op The Brain Project! Je vind hier o.a. artikelen over taal, cybernetica, interactiviteit en kunstmatige intelligentie. Of lees het hoofdstuk over hersenen en bewustzijn van Wim van de Grind en Gert-Jan Lokhorst.
En vergeet natuurlijk niet de site van de Hersenstichting! Hier vind je ook een animatie van de hersenanatomie.
Hyperbrain: This site contains interactive multimedia which allows the learner to move between diagrams, gross anatomy, microscopic specimens, definitions, and atlases in a manner tailored to the student's needs.
Loyola University. Online neuroanatomie cursusinformatie met mooie plaatjes.
Cranial nerve tutorial: basisinformatie over de hersenzenuwen.
Wil je het na al dit, met name engelstalig, anatomisch geweld wat eenvoudiger houden, kijk dan maar eens op de hersenhomepage van Erwin Smekens.
Dat drugs invloed heeft op de hersenen is bepaald geen spectaculair nieuws. Wat die invloed is kan je te weten komen op de presentatie Drugs in de Hersenen van de Jellinek Kliniek.
Er is nu ook een mooie ThinkQuest site over onze hersenen, de site heet gewoon Brein.
Het tijdschrift Slate gaf in 2007 een special uit over de hersenen (neuroscience and neuroculture).
Over de relatie tussen hersenen en leren bestaat tegenwoordig ook een interessante site uit Maastricht: Hersenen en Leren. De makers zeggen zelf: "De website is een initiatief van het Centrum Brein & Leren van het Instituut Hersenen & Gedrag van de Universiteit Maastricht. Dit is een kennis-, expertise- en researchcentrum dat gespecialiseerd is in de relatie tussen de hersenen en het menselijke vermogen om te leren en de mogelijke toepassingen van die kennis voor de educatie-praktijk".

Neurochirurgie

Een belangrijke en zeer informatieve site is die van Neurosurgery -OnCall. Je vind hier zowel informatie voor patiënten als hulpverleners. Op Neurosurgery at Wake Forest University kan je informatie over allerlei hersenziekten + neurochirurgische behandeling vinden.
Wil je (bijna) alles weten over neurochirurgie, ga dan naar het Brain Surgery Information Center.
Gelukkig is er ook informatie in het Nederlands van de Nederlandse Vereniging van Neurochirurgen. Hier veel informatie over allerlei afwijkingen van de hersen en zenuwstelsel en ook over diagnotische methoden. Kijk ook eens op Neuro-Chirurgie.org.
Verder zijn nog interessant:
Neurosurgical Service van het Massachusetts General Hospital
The UNC-Chapel Hill Division of Neurosurgery
Online Brain Surgery Information

Hersenbloeding

Op On being struck by a stroke vind je een persoonlijk verhaal over een hersenbloeding-slachtoffer.
Op de site van de American Stroke Association vind je veel informatie over hersenbloedingen.
Veel informatie over hersenbloedingen vind je op de Doctor's Guide to the Internet.
Op caregiver-information.com vind je informatie over Alzheimer, hersenbloeding, afasie en hersenletsel, dit met name voor naaste betrokkenen. Er is natuurlijke ook een beroerte-startpagina.

Voor de nederlandse situatie is onder andere Beroerte-info.nl van belang. "Op deze site treft u informatie aan over beroerte die op andere plaatsen moeilijk is te vinden of zelfs alleen maar in een vreemde taal is te lezen. Mogelijk vindt u hier een antwoord op uw vragen of is deze site een beginpunt voor verder onderzoek op Internet. U vindt bij ons alles over de relatie tussen beroerte en de keten van zorg die voor u kan worden opgestart".

De site Beroerte.info lijkt wat meer over medicatie te gaan (sponsoring).

De Belgen kennen Beroerte.org.

Herken een beroerte! Doe de test nij de Hartstichting. Of doe de Beroerte-risicotest.

Strokecenter: ... a web resource for information about stroke care and research.
The Brain Attack Coalition levert "Tools for health care professionals developing systems to enable the rapid diagnosis and treatment of acute stroke".
Karolinska Stroke Update - The primary purpose is to promote discussions on the implementation of results from stroke research into clinical practice.
Ten slotte vind je ook informatie op de sites van de Hartstichting en de Hersenstichting.
Verder bestaat in Nederland de vereniging Samen Verder. Dit is is een vereniging die de belangen behartigt van mensen die een beroerte (CVA) hebben doorgemaakt en hun partners.

Eén van de oorzaken van een hersenbloeding kan een arterio-veneuze malformatie zijn. Dat is een weeffoutje in de vaten van de hersenen. Dit is ook bij mijn zoon het geval. Zijn vaten lijken soms op een knotwilg. Informatie hierover vind je o.a. op de site van neurochirurgie Zwolle.

Coma:

De V.Z.W. Coma is een Belgische vereniging. Hun doel is belangenbehartiging van mensen met 'Niet Aangeboren Hersenletsels'. De V.Z.W. beoogt een aangepaste en continue revalidatie met het oog op integratie van personen met NAH. Ook ondersteuning van de zorgdragers/familie behoort tot hun aandachtspunten. Met name van belang voor lotgenoten-contact.
De Stichting "Het Coma-Hospitium" richt een uniek (vakantie)verblijf op voor coma-patiënten van alle gezindten.
the coma recovery association,
comas.net biedt allerlei links die je brengen naar informatie over coma. Hier vond ik o.a. de coma help page waarin iemand het verhaal vertelt over zijn moeder die in coma ligt. Op http://www.caregiver.org vind je veel nuttige gegevens over hersenbeschadiging door zuurstoftekort.
De Coma Waiting Page, gericht op mensen die wachten terwijl iemand in coma ligt.

Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH)

Neurodegeneratieve ziekten .

Dementie

Dementie is een ziekte die veel, met name oudere mensen treft. Zelf vind ik de ziekte een drama. Ik heb vroeger in mijn werk veel mensen zien aftakelen. Over deze ziekte is veel informatie te vinden (onder andere hier , op de site dementia.nl en op de site van psychiatrie.be). Algemene informatie over dementie vindt u ook op de dementie-site van Internet mental Health. Hier onder andere aandacht voor de diagnosestelling. Er zijn trouwens meerdere vormen van dementie. Ik behandel er hier enkele. Meerdere vormen woorden ook op ziekenverzorgende.nl beschreven (met de benodigde informatie over omgaan met dementerenden). Ziekte van Alzheimer De bekendste vorm van dementie, voor sommige mensen een synoniem voor dementie. Natuurlijk ga je voor informatie over deze ziekte eerst naar Alzheimer.nl. Je vind hier trouwens ook informatie over de hersenen. Een mooie site is ook die van Web4Alzheimer. De Belgen hebben de pagina van de Expertisecentra Dementie Vlaanderen en die van de Vlaamse Alzheimer Liga.
Het Alzheimercentrum binnen het VU medisch centrum is opgericht ten dienste van de patiëntenzorg en het patiëntgebonden wetenschappelijk onderzoek.

Naast de Ziekte van Alzheimer zijn er nog meerdere vormen van dementie. Ik noem er enkele:

Multi-infarctdementie of vasculaire dementie. Algemene informatie hierover vind je op de pagina's van de hulpgids.nl
Lewy Body Dementie Deze vorm wordt wel beschouwd als de meest voorkomende ná de Alzheimer Dementie.
Fronto-temporale dementie (FTD) >Deze vorm van dementie, historisch vaak de ziekte van Pick genoemd, is een preseniele dementie, die gekenmerkt wordt door gedragsveranderingen, cognitieve achteruitgang en motorische verschijnselen.

De ziekte van Creutzfeldt-Jakob hoort thuis in de groep van sponsvormige hersenziekten, die ook wel prionziekten worden genoemd. Het is een zeer snelle vorm van dementie die in verband wordt gebracht met de Gekke Koeien Ziekte (eten van besmet vlees).

Ook over de omgang met de demente mens is het één en ander geschreven. Kijk hiervoor eens op: De homepage van Henri Woltinge of die van Parnassia, psychomedisch centrum in Den Haag. Steeds meer mensen zullen in de komende jaren te maken krijgen met dementie, danwel van hunzelf dan wel van een partner of een naast familielid. De homepage Wonen met Dementie pleit voor kleinschalige opvang van dementerenden. Ook interessant is de homepage Dementie.
In 2002 verscheen er van de Gezondheidsraad een rapport over dementie. U kunt het hier downloaden.

De ziekte van Huntington.

De ziekte van Huntington is een erfelijke aandoening die bepaalde delen van de hersenen aantast. Er is ook een weblog over deze ziekte. De ziekte van Huntington is een erfelijke aandoening. En zo zijn er nog meer. Informatie over erfelijke aandoeningen vind je bij het Erfo-centrum.

De ziekte van Parkinson

Dit is een veel voorkomende neurodegeneratieve ziekte. Er is een actieve patiëntenvereniging Naast de klassieke Ziekte van Parkinson spreekt men ook van Parkinsonismen, aan Parkinson verwante aandoeningen. Informatie daarover vind je ook op de websute van de Parkinson Patënten Vereniging. Enkele van die Parkinsonismen zijn PSP (Progressieve Supranucleaire Paralyse) en MSA (Multy System Atrophy).

Multi System Atrophy.

Mijn vader werd in de laatste jaren van zijn leven onderzocht op de ziekte van Parkinson. Hij had klachten die je vaak bij die ziekte hebt. Helaas werkten de normaal bij Parkinson gebruikte medicatie niet. Na het slikken veranderde mijn vader in een zombie. Na 2 scans werd uiteindelijk de diagnose gesteld: MSA oftewel Multi System Atrophy!

Cerebellaire atrofie/ataxie.

Een aandoening van de kleine hersenen die zich kenmerkt door besturingsproblemen
van de hersenen. De ADCA-Vereniging Nederland is een landelijk werkzame patiëntenvereniging met volledige rechtsbevoegdheid van en voor mensen met een cerebellaire atrofie/ataxie met een autosomaal-dominant patroon van overerving, of een daarop gelijkende niet-erfelijke vorm.

Multiple Sclerose.

Multiple Sclerose (MS) is een ziekte van het centrale zenuwstelsel die kan leiden tot zeer uiteenlopende klachten. Interessant is hiervoor ook de site van MS-Research.

Amyotrofe laterale sclerose (ALS).

ALS is een aandoening die langzaam de spieren aantast. Bij ALS wordt de motorische schors aangetast, waardoor patiënten steeds moeilijker kunnen bewegen. Veel informatie over deze ziekte vindt u op de site van het ALS-Centrum Nederland.

Hersentumoren.

Voor informatie over hersentumoren kan je o.a. terecht op de site van de American Brain Tumor Association, de site van het Brain Tumor Center en de site van The Cancer Information Network. Op ABTA's A Primer of Brain Tumors vind je ook veel informatie over hersentumoren, met gericht op patiënten. The Brain Tumor Society "provides resources for patients, survivors, family, friends and professionals".
Hou je het het liefst in het Nederlands dan is de site van Neurochirurgie-Zwolle een bruikbare informatiebron. Daarnaast is er de site van de Kankerbestrijding. Hier kan je ok een folder over hersentumoren downloaden. Interessant is ook de website van de Belgische Werkgroep Hersentumoren.

Overige Hersenziekten.

Hieronder vind je een aantal hersenziekten of andere ziekten van het centraal zenuwstelsel (hier wordt nog aan gewerkt):

Epilepsie: er zijn meerdere sites hierover. Ik noem de volgende: epilepsie.net, het Nationaal Epilepsie Fonds en de Epilepsie Vereniging Nederland.

Ook bij ADHD spelen de hersenen een belangrijke rol. Je vind hier informatie over op website van het onderzoeksteam "ADHD: Hersenen op Hol?" van de afdeling Klinische Neuropsychologie, Vrije Universiteit. Natuurlijk moet ik hier dan ook de site van ADHD-land noemen!

Aneurysma: een uitstulping van de wand van een hersenslagader.

Het "Dr. De Rijk Syndroom" ofwel "Tyrosine Hydroxylase Deficientie" is een stofwisselingsziekte welke voorkomt in de hersenen.

Een arterioveneuze malformatie (AVM) is een misvorming in het bloedvatstelsel, waarbij er sprake is van een abnormale kortsluiting (vaatmisvorming) tussen een slagader (arterie) en een ader (vene).

Afasie, A (= niet) fasie (= spreken) betekent dat iemand niet meer kan zeggen wat hij wil. Hij kan de taal niet meer gebruiken.

Onder het begrip dystonie wordt een ziektebeeld samengevat, dat door een neurologische afwijking in het centraal zenuwstelsel de controle van de bewegingen wegneemt.

Het syndroom van Gilles de la Tourette wordt gekenmerkt door tics. Dit zijn ongecontroleerde spierbewegingen en/of geluiden.

Meningitis is een ontsteking van de hersenvliezen.

X-gebonden Adrenoleukodystrofie (X-ALD) is een erfelijke stofwisselingsziekte, die het zenuwstelsel aantast. Informatie over deze ziekte vindt u op de website van de Belangenvereniging X-gebonden Adrenoleukodystrofie (X-ALD). Er bestaan echter vele stofwisselingsziekten met vaak moeilijke namen. Een mooie site hierover is (hoe kan het ook anders) Stofwisselingsziekten.nl.

De ziekte van Korsakoff is een geheugenstoornis. Je vind er informatie over op de site van het Landelijk Platform Korsakoff.

Hersenziekten gaan nogwel eens gepaard met duideligheid. Ook hierover bestaat een site met veel informatie over allerlei ziektes die duizeligheid als symptoom hebben. De site heet dan ook DIZZINESS, IMBALANCE AND HEARING DISORDERS.

Natuurlijk zou je allerlei psychiatrische stoornissen ook als hersenziekten kunnen zien. Ik hou me hier nu niet mee bezig. Een aardige site op dit gebied (biologische psychiatrie) is die van de National Institute for Mental Health. Hun doelstelling is: "Working to improve mental health through biomedical research on mind, brain and behaviour".

Voor commentaar zendt uw mail naar

Weet je niet genoeg, zoek dan verder met Google:

Terug naar de beginpagina